Previous
Next

گروه صنعتی الکترو احداث به عنوان نماینده رسمی تجهیزات حفاظتی در برابر صاعقه و اضافه ولتاژ شرکت LOSTAVA فنلاند و همچنین تامین کننده شرکت MERSEN فرانسه می باشد

سیستم ارتینگ تغذیه

هدف از زمین کردن سیستم تغذیه جلوگیری از افزایش ولتاژ فازهای سالم از حد مجاز و عملکرد صحیح و به موقع تجهیزات حفاظتی درهنگام بروز خطا می باشد.

پیکربندی سیستم های ارتینگ تغذیه (Power System Configuration)

بطور کلی، انواع روشهای زمین کردن سیسستم تغذیه فشار ضعیف به شرح زیر می باشد:

  • سیستم (TN-C-S, TN-S, TN-C) TN
  • سیسستم TT
  • سیستم IT

حرف اول از سمت چپ نشان دهنده ارتباط سیستم تغذیه با زمین می باشد.

T : نول ترانس تغذیه، بطور مستقیم به زمین متصل است.

I :هیچ نقطه از ترانس تغذیه به زمین متصل نیست و یا با امپدانس بالا اتصال دارد.

حرف دوم از سمت چپ نشان دهنده ارتباط بدنه هادی مصرف کننده با زمین می باشد.

N  :بدنه هادی مصرف کننده ها از طریق هادی اتصال زمین منبع تغذیه (ترانس) به زمین متصل هستند.

T :بدنه هادی مصرف کننده ها به سیستم زمین منبع تغذیه (ترانس) اتصال ندارند.

در سیستم TN، حروف بعدی :

TN-C به معنای استفاده از یک هادی مشترک به عنوان هادی نول (N) و هادی حفاظتی (PE) می باشد که به صورت (PEN) تعریف شده است.

 TN-S نیز به معنای استفاده از دو هادی جداگانه به عنوان هادی های نول (N) و حفاظتی (PE) می باشد.

  • سیستم TN:

سیستم TN متداولترین سیستم توزیع انرژی الکتریکی می باشد ،در این ساختار نقطه خنثی (N) مستقیماً به زمین وصل است ولی بسته به نوع اتصال بدنه تجهیزات به زمین و توزیع سیم حفاظتی PE، از سه سیستم به نامهای TN –C-S, TN-S, TN-C استفاده می گردد .

سیستم TN-S:

در سیستم TN-S علاوه بر سه هادی فاز ، هادی خنثی (N) و هادی حفاظتی (PE) نیز بطور جداگانه از یکدیگر وجود دارند که این دو هادی در منبع به یکدیگر متصل بوده و در بقیه مسیر جدا می باشند .

توضیح : در سیستم TN-S از هادی نول جریانهای برگشتی تکفاز عبور می کند ، از هادی PE در صورت اتصال فاز به بدنه جریان خطا عبور می کند .

سیستم TN-C:

ساختار این سیستم شبیه سیستم TN-S می باشد با این تفاوت که در سیستم TN-C دو هادی N,PE به یک هادی PEN (با حداقل مقطع 10mm2)تبدیل می شوند تا وظایف دو هادی را به عهده گیرند .

سیستم TN-C-S

ترکیبی از دو سیستم TN-Cو TN- S می باشد بطوری که برای تغذیه بارهای سه فاز از سیستم های TN-C و برای ارتینگ تغذیه بارهای تکفاز از سیستم TN- S استفاده می شود .

توضیح : پس از جداسازی سیم نول و حفاظتی (تبدیل سیستم به TN-S ) مجاز به اتصال دوباره آنها به یکدیگر نمی باشیم .

  • سیستم TT:

در سیستم TT نقطه خنثی و بدنه تجهیزات مستقیماً به زمین متصل می گردند. در مواردی سیستم را TT در نظر می گیریم که از ماهیت ارتینگ تغذیه و نحوه عملکرد عناصر حفاظتی(کلیدها،فیوزها و…) با خبر نباشیم.(و یا در مواردی که فاصله کابلی تجهیز تا منبع زیاد باشد ) از نظر کاربردی سیستم TT ساده تر از سیستم TN, IT می باشد و بیشترین استفاده را در کشورهای جهان و اروپا دارد. این سیستم به دلیل وجود RCDها در مکانهایی که حفاظت در برابر برق گرفتگی مهم است دیکته می باشد.

  • سیستم IT:

در این سیسستم در شرایط کار نرمال به دلیل وجود امپدانس خازنی هادیها(Xc) فقط یک جریان نشتی اندک بین هادیها و زمین جاری می شود که این امر وابسته به گسترش شبکه کابلی می باشد. در سیستم های سه فاز به دلیل تقارن، این جریان وجود ندارد.دراین سیستم با وقوع اولین خطا برق گرفتگی وجود ندارد و به سیستم آسیبی نمی رسد اما در اثر بوجود آمدن دومین خطا به دلیل زیاد شدن جریان، سیستم حفاظتی عمل می کند.

درسسیستم IT تا حد امکان سیم نول توزیع نگردد به دلیل اینکه:

1- اگر به هر دلیلی نول یه زمین اتصال پیدا کند سیستم از IT به TT یا TN تبدیل می شود.

2- در صورت وجود هادی خنثی در این مسیر می بایست وسیله حفاظتی مانند فیوز برای آنها پیش بینی گردد.

کاربرد سیستم IT :

با توجه به اینکه در سیستم IT در اثر بروز اولین خطا (اتصال بدنه یا فاز به زمین) سبب قطع برق نمی گردد و همچنین برق گرفتگی به وجود نمی آید، لذا در مواردی که قطعی برق مطلوب نمی باشد مانند : اتاقهای عمل،کوره های ذوب فلزات و شیشه و… استفاده می گردد.

توجه: سیستم های توزیع IT در توزیع برق شهری متداول نبوده و بکار نمی رود.

توجه: از آنجائیکه چگونگی نصب ارسترها در سیستم های تغذیه TN,TT متفاوت بوده و در نحوه حفاظت و طول عمر ارسترها بسیار مهم است، ضروری است که در ابتدای کار، سیستم ارتینگ تغذیه به درستی تشخیص داده شود. 

برق گیر (Surge Arrester)

به منظور حفاظت از شبکه در مقابل اضافه ولتاژهای گذرا و جلوگیری از آسیب رسیدن به تجهیزات الکترونیکی باید از برق گیرها استفاده شود. اضافه ولتاژهائی که در شبکه ایجاد می شوند می تواند ناشی از عوامل خارجی نظیر صاعقه و یا ناشی از اختلالات داخلی سیستم نظیر قطع ناگهانی بار، سوئیچینگ، اتصال کوتاه، عدم تنظیم ریگلاتوری ولتاژ و… باشند.

خصوصیات کلی برقگیرها به شرح زیر می­ باشد:

وجود نشانگر خطای مکانیکی (Flag) روی تجهیز

بالاترین حجم  تخلیه به دلیل استفاده از اکسید روی

دارای کنتاکت خروجی جهت نمایش وضعیت تجهیز و آلارم

طراحی کمپکت و قابل استفاده برای تمام سیستم توزیع

در مدل های 1 تا 4 پل و با قابلیت تعویض هرپل

برقگیرها متناسب با حداکثر جریان دشارژ به سه کلاس B، C و D و نیز ارستر ترکیبی B+C تقسیم می­ شوند.

برقگیرهای کلاس B

در این کلاس، برقگیر دارای فاصله هوائی می باشند و می توانند به دو صورت شیاردار یا کپسولی مورد استفاده قرار گیرند. این کلاس برای حفاظت در برابر اضافه ولتاژ صاعقه مناسب است و می تواند جریان های تا حد 100 کیلو آمپر با موج جریانی 10/350µs را به زمین منتقل کند. برقگیر کلاس B مناسب تابلوهای اصلی می باشد.

برقگیرهای کلاس B+C

در برخی شرایط نیاز است تا برقگیر نوع B و C در کنار یکدیگر قرار گیرند تا بتوانند هر دو نوع حفاظت در برابر اضافه ولتاژ را انجام دهند. معمولاً باید بین برقگیر کلاس B و کلاس C فاصله ای معادل 10 متر وجود داشته باشد. اما این موضوع برای تابلوسازها مشکل ساز است و این امکان اصلا وجود ندارد. بنابراین برقگیرهایی با کلاس B+C معرفی شده اند که هر دو ویژگی را دارند و می توانند به راحتی در تابلوها قرار گیرند.

برقگیرهای کلاس C​

در این کلاس، برقگیر دارای فاصله هوائی است که با یک گاز خاص پر می شود و تنها به صورت کپسولی وجود دارد و یا از یک عنصر غیرخطی با مقاومت معکوس در برابر ولتاژ تشکیل شده است. این کلاس از برقگیرها برای حفاظت در برابر اضافه ولتاژ سوئیچینگ مناسب است و به نوعی باید مکمل برقگیرهای کلاس B باشد. این برقگیر می تواند جریان های تا 40 کیلو آمپر با موج جریانی 8/20µs را به زمین منتقل کند. برقگیر کلاس C مناسب تابلوهای فرعی می باشد.

برقگیرهای کلاس D

نوع اول این برقگیرها به صورت مقاومت غیرخطی که با ولتاژ بیشتر مقاومتش کاهش می یابد، و نوع دیگر به صورت دیود محدود کننده که در اصل دو دیود زنر است که به صورت معکوس با یکدیگر سری شده اند. این برقگیر طبق استاندارد IEC باید مستقیماً قبل از تجهیز نصب شود. معمولاً حداکثر ظرفیت این نوع برقگیرها 3 کیلو آمپر با موج جریانی 8/20µs می­ باشد.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *